Zonder zuurstof kan je lichaam niet goed werken, omdat stofwisseling simpelweg niet kan plaatsvinden. Vooral je hersenen hebben zuurstof hard nodig en kunnen niet lang zonder.

Als zuurstof via de luchtwegen het lichaam binnenkomt, wordt het in de longen aan het bloed afgegeven. Maar daarvoor moet het slachtoffer wel op een normale manier kunnen ademhalen. Een vrije luchtweg is dus super belangrijk, dat hebben we al in de vorige module geleerd. Maar ademhalen kan ook bedreigd worden door verwondingen aan de borstkas. Het is daarom belangrijk om de borstkas te controleren en eventuele verwondingen te behandelen.

Aan het eind van deze module met bijbehorende training kun je:

• De ademhaling beoordelen.
• Open borstwonden herkennen en behandelen.

De ademhaling beoordelen

Je longen zitten vol lucht, maar als er een verwonding aan de borst is, kan een long lek raken en in elkaar zakken. De long kan dan ook gevuld raken met bloed of lucht, waardoor er minder zuurstof in het bloed komt.

In het begin merk je een zuurstoftekort vaak aan een snelle, oppervlakkige ademhaling. Later kunnen de lippen en neusvleugels blauw worden en kan het slachtoffer verward raken of minder bewustzijn hebben. Pijn kan er ook voor zorgen dat iemand niet goed ademhaalt.

Om de ademhaling te beoordelen, gebruik je de KVL-methode: kijken, voelen, luisteren. Als er helemaal geen ademhaling is, kijk je naar de situatie en bepaal je of je moet starten met reanimatie. Als er wel ademhaling is, doe je een borstonderzoek. Hierbij ontbloot je de borstkas en check je de voorkant, zijkanten, achterkant en rug op verwondingen.

Let op: sommige munitie en scherven veroorzaken kleine wonden als ze het lichaam binnendringen. Het helpt om de huid goed strak te trekken en ook hoog in de oksels te controleren, zodat je geen kleine verwondingen mist. Waar het projectiel het lichaam verlaat, is de wond vaak groter en grilliger van vorm.

Als het slachtoffer pijn heeft tijdens het borstonderzoek, of als er blauwe plekken zijn door gebroken ribben of kneuzingen, geef dit dan door in de overdracht.

VAARDIGHEID:

• Ademhaling beoordelen

Open borstwonden herkennen

Het gevaar bij een open borstwond is dat er lucht in de borstholte komt, wat ervoor kan zorgen dat de long verder in elkaar wordt gedrukt en niet goed kan uitzetten. Borstwonden hoeven niet altijd veel te bloeden aan de buitenkant, maar je kunt soms wel lichte, roze belletjes zien of een slurpend geluid horen. Let wel, dit kan lastig te horen zijn door andere omgevingsgeluiden.

Als een (borst)wond flink bloedt aan de buitenkant, behandel je dit met directe druk, zoals beschreven wordt in het protocol bij 'Massive bleeding'. Als het niet zo erg is, behandel je alle open borstwonden boven de navel met een chest seal. Terwijl je de chest seal pakt, kan het slachtoffer de wond alvast afdekken door er zijn hand op te leggen.

Laat eventuele scherven die uit de wond steken zitten. Probeer de scherfverwondingen op de borstkas luchtdicht af te plakken, maar zorg ervoor dat je geen druk op de scherf zelf zet.

Na het afplakken zal de situatie niet meteen verbeteren, en de pijn blijft, wat het ademhalen lastiger maakt. Het is belangrijk om het slachtoffer snel af te voeren, zodat er meer behandelmogelijkheden zijn. Blijf ondertussen goed opletten en het slachtoffer in de gaten houden.

VAARDIGHEID:

• Uitvoeren borstonderzoek
• Plaatsen van een chest seal